تبلیغات
باران فرهنگ - ادب غنایی 14
یکشنبه 15 بهمن 1391

ادب غنایی 14

   نوشته شده توسط: عبدالرضا مدرس زاده    

14- اخوانیه

اخوانیه شعری است كه دو شاعر برای هم می فرستند و در آن به شكر یا به شكایت مطالبی را طرح می كنند كه به این گونه شعر جنبه بیان احساس می دهد و می توان آن را در زمره ادب غنایی جای داد.

در ادبیات سنتی به نسبت ادبیات معاصر اخوانیه های كمتری را شاهد هستیم و بیشتر مواردی هم كه بر جای مانده است شامل تعبیرات تكراری و تعارف های همیشگی است كه جنبه شاعرانه یافته است و در ناپایداری آن هم همین بس كه با اندك شكرآبی كار به نقار و هجو كشیده شده است مانند آنچه كه میان خاقانی و رشیدوطواط رخ داده است.

در ادبیات معاصر به دلیل برجسته تر شدن صمیمیت های شاعرانه و بروز بیشتر و بهتر آنها در شعر اخوانیه ها هرچند با استقبال شاعران از شعر هم آغاز می شود اما تا بیان بهترین احساسات پیش می رود.

برای نمونه ابتهاج غزلی دارد با مطلع

امشب به قصه دل من گوش می كنی

فردا مرا چو قصه فراموش می كنی

كه فروغ در پاسخ به او میاه گذاشته و تنها غزل عمر خویش را سروده است:

چون سنگها صدای مرا گوش می كنی

سنگی و ناشنیده فراموش می كنی

و در پایان گفته است:

در سایه ها فروغ تو بنشست و رنگ باخت

او را به سایه از چه سیه پوش می كنی

این شكل اخوانیه سرایی میان شهریار و ابتهاج و دیگران رواج داشته است.

در شكل دیگر اخوانیه شاعران بی استقبال از شعر هم به طرح مطلب پرداخته اند مانند آنچه كه شهریار برای نیما سروده است.

اخوانیه ها گاهی در خود گله و شكایت هم به همراه دارند كه تاریخی ترین مورد آن شعرهایی است كه در اوایل انقلاب اسلامی میان موسوی گرمارودی و اخوان ثالث مبادله شده است. اخوان ثالث بر اساس آنچه به گوشش رسیده بود از گرمارودی انقلابی گله كرده بود كه چرا منت بر او نهاده كه باعث به كار گرفته شدن فلانی من بوده ام پس با این ذهنیت سروده بود:

هان ای علی موسوی گرمارودی

آلوده به منت مكن این لقمه نان را...

گرمارودی كه هم واقعا در این زمینه مقصر نبوده است با شكوه سروده بود:

ای سوخته حال ای دلك غمزده من

بشناس كمی بیشتر احوال جهان را

اخوان سرانجام پی به اشتباه خود می برد و در پایان شعر چند بیت اضافه می كندو عذر خواه می شود.

به طور كلی مفاد اخوانیه ها شامل مواردی مانند پرسش و طرح مساله،ستایش،انتقاد و شكایت است كه در كنار آن گونه ای طبع آزمایی(به ویژه در پاسخ دادن) و اقتراح ادبی هم مطرح می شود.


Lorrie
دوشنبه 16 مرداد 1396 06:29 ب.ظ
Hi there, all is going nicely here and ofcourse every one is sharing facts, that's genuinely good, keep up writing.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر