تبلیغات
باران فرهنگ - ادب غنایی 10
یکشنبه 17 دی 1391

ادب غنایی 10

   نوشته شده توسط: عبدالرضا مدرس زاده    

10- شكواییه(بث الشكوی)

بیان شكوه و گله های شاعر از اوضاع زمانه و روزگاری كه در آن زیسته است یكی از گونه های دیگر ادب غنایی را شكل بخشیده است.شاعر به  واسطه هنر مند بودن و بهره مندی از احساس و عاطفه و تخیل توفیق و توانی بیشتر از دیگران دارد تا با حساسیت به خرج دادن از دردها و مشكلات خود و مردم پرده بردارد و آنها را به زبان گلیه بسراید.

ارزش كار شاعرانی كه شكواییه ای سروده اند هنگامی بیشتر آشكار می شود كه می بینیم برخی شاعران درباری كلمه ای در باب مردم روزگار خود و مشكلات آنها نگفته اند و احتمالا زندگی سرشار از نعمت و رفاهی كه به واسطه صله ها و پاداشها برایشان فراهم شده است مجال شكوه و شكایت را پیش نمی آورده است .و جالب توجه این كه شاعری كه عمری را در رفاه زیسته است با از بین رفتن اسباب تجمل و آسودگی در كسوت شاعری منتقد و شاكی رخ نموده است(مثلا انوری)

شاعران معمولا از قحطی وفا و محبت شكایت كرده اند مانند این بیت مشهور عبدالواسع جبلی:

معدوم شد مروت و منسوخ شد وفا

زین هر دو نام ماند چو سیمرغ و كیمیا

شاعر آن هنگام كه به پای باورهای خود نشسته است و در این راه بیشترین كمبودها و دردها را متحمل شده است از این كه جامعه با او مهربان نیست شكوه و گلایه دارد. این بیت ناصرخسرو دنیایی از درد و دریغ با خود دارد:

می فروش اندر خرابات ایمن است امروز و من

پیش محراب اندرم با بیم و با ترس و هرب

شكایت شاعر از اوضاع مقطعی كه به "آخر الزمان" معروف است هم شنیدنی است هم چنان كه خاقانی گفته است:

قحط وفاست در بنه آخر الزمان

هان ای حكیم پرده عزلت بساز هان

حافظ نیز رندانه سروده است:

خواهم شدن به كوی مغان آستین فشان

زین فتنه ها كه دامن آخر زمان گرفت

شكایت از جور و جفای زمانه و سپرده شدن امور به دست بی خردان نیز مصداقی دیگر از شكایت های شاعران است:

فلك به مردم نادان دهد زمام مراد

تو اهل فضلی و دانش همین گناهت بس

در شعر دوره مشروطه این شكوه ها با رنگ و آب سیاسی گرایی شاعران همراه است مثلا این بیت شكوه آمیز فرخی یزدی:

شاهد زیبای آزادی خدایا پس كجاست

مقدم او را به جانبازی اگر پذرفته ایم

شكواییه های شاعران هر چند برخاسته از احساس هنری آنان است اما در بازگو كردن مشكلات و رنج های مردم روزگار شاعر البته مفید و موثر است.

توجه شاعران به شكواییه حتما به معنی آسیب دیدن ارزش های اخلاقی و انسانی در دوره ای خاص است كه به نسبت دیگر دوره ها شایان یادكرد از سوی شاعر بوده است به همین دلیل است كه بسامد شكواییه سرودن در همه ادوار شعر فارسی یكسان نیست.


http://spiritualdeform9.jimdo.com
سه شنبه 24 مرداد 1396 11:56 ق.ظ
Thanks for one's marvelous posting! I definitely enjoyed reading it, you
might be a great author. I will always bookmark your blog and may come back later on. I want to encourage you to continue your great work,
have a nice afternoon!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر