تبلیغات
باران فرهنگ - ادب غنایی
یکشنبه 26 آذر 1391

ادب غنایی

   نوشته شده توسط: عبدالرضا مدرس زاده    

4- عشق

در میان گونه های ادب غنایی شاید بتوان گفت عالی ترین شكل بیان احساس ابراز عشق و دوستی است كه حتی می توان آن را به جرات محور ادب غنایی قرار داد زیرا همه انواع و زیر مجموعه های ادب غنایی به نوعی با عشق و مهربانی سر و كار دارند دوستی با خداوند و ستایش ذات بی مثالش و نیز مهر به اهل بیت (علیهم السلام) و ستایش آنها و دوستی دو شاعر با هم(اخوانیه) و یا دوستی نسبت به متوفی(مرثیه) و ... حكایت از همین محوریت عشق و دوستی دارد.

در ادب پارسی سه شیوه از بیان عشق را می توان نشان داد:

1- عشق مجازی: این شیوه خاص دوست داشتن از عشق به غلام تركستانی  و ترك لشكری در قرن چهارم پای به ادبیات ما می گذارد تا امروز كه در شیوه هایی كاملا دخترانه و جوان پسند و مجازی سطح شعر و دنیای ارتباطات مجازی را در سایت ها و تارنماها در بر گرفته است.

طبیعی است كه این شكل دوستی نمی تواند محمل ابراز احساسات حقیقی و ماندگار باشد و آنچه كه در شعر شاعرانی چون رودكی و فرخی و امیرمعزی و انوری نمود دارد صرفا ارزش تاریخی و زبانی دارد و به هیچ روی كاربردی فرهنگی و اخلاقی ندارد.

گفتنی است در شعر معاصر گونه ای عشق مجازی را كسانی چون شهریار و حمیدی شیرازی بنا نهادند كه شرح عشق جانسوز و شكست تلخ آنان در رقابت های كشنده عشقی است و البته چون بر پایه صداقت و مهر است و نیز رنگ هم جنس گرایی های سنتی را ندارد پسندیده و خواندنی و ماندنی است.

2- عشق عرفانی: این شیوه دوستی و عشق بازی بر پایه برخی رفتارهای اهل خانقاه و سالكان راستین شكل گرفت و شیوه سخن گفتن عارفانه كسانی چون خواجه عبدالله انصاری با خدای تعالی و نیز میبدی در كشف الاسرار نمونه های آشكار آن است در شعر هم كسانی چون سنایی(در حد ابتدایی) و سپس عطار و نهایتا مولانا عشق را به حد اعلا با تعابیر عارفانه در هم آمیخته اند به گونه ای كه از نظر آنان حتی عشق مجازی سلطان محمود و ایاز هم از جنبه های عارفانه خالی نیست.

مولانا جلال الدین بلخی هم تنها كسی است كه سرگذشت خویش را در ماجرایی كاملا سرشار از عشق عرفانی در شعر خود بازگو كرده است .

3- عشق ادبی:

در این گونه از عشق ورزی یا عشق سرایی بافت سخن شاعر آن گونه است كه همزمان می توان از آن هم برداشت های ساده مجازی و هم برداشت های عالی عارفانی را  داشت.شاید بیش از شصت درصد شعر عاشقانه فارسی از آغاز تا امروز را همین شكل عشق سرایی تشكیل بدهد.

از سعدی تا فریدون مشیری كسانی كه عشق سرایی كرده اند به این نكته توجه داشته اند كه شعر عاشقانه آنها حتی با وجود در میان بودن تجربه  و خاطره ای شخصی بایست به گونه ای باشد كه بتواند عموم مخاطبان را با سلیقه های گوناگون و در ادوار تاریخی متفاوت راضی و خشنود نگه دارد از این جهت است كه شعر سعدی : ندانمت به حقیقت كه در جهان به كه مانی و به تو می اندیشم مشیری می تواند كاربردهایی فراتر از دنیای مجاز  داشته باشد.

بررسی سبك شناختی موضوع عشق در ادب فارسی نشان می دهد كه مردم هر دوره از تاریخ ایران دوست داشتن را چگونه تجربه كرده اند و شاعران آن تجربه را چگونه بیان كرده اند. راست این است كه در دوره هایی كه تسامح و آزادی عمل در جامعه بیشتر بوده است بیان عشق و متفرعات هم برجسته تر و پررنگ تر می نماید و آنجا كه پای محتسب های همیشگی در میان بوده است و " دهان ها می بوییده اند تا مبادا گفته باشی دوستت دارم" هم كار به قول بیهقی از لونی دیگر پیش رفته است.

 

 


http://joliedrumwright.jimdo.com/
سه شنبه 24 مرداد 1396 11:14 ق.ظ
hello!,I love your writing so so much! percentage we keep up a correspondence
extra approximately your post on AOL? I need a specialist on this house
to resolve my problem. Maybe that's you! Having a look ahead to look you.
...
چهارشنبه 29 آذر 1391 06:57 ب.ظ
دانشجوی عزیز نفهمیدیم چی گفتی . خیلی جملاتت مبهمه. به اعصابت مسلط باش دوباره بنویس ببینیم حرف حسابت چیه
دانشجو
سه شنبه 28 آذر 1391 12:04 ب.ظ
سیاسی نویسی /فرهنگ نویسی /تاریخ نگاری / سخنرانی و.... همه وقتی با نیت و انگیزه خدائی باشد ماندگار است هر چند دانا!!!! نپسندد وهمه مذموم و کیش شخصیت هرچند چشم !!! بپسندند
خدایارتان باد
شاگرد
سه شنبه 28 آذر 1391 12:01 ب.ظ
ادب عنائی را به عشق و عشق را به عشق ادبی تقسیم نموده اید قسیم و مقسم را یکی دیدن است
نیاز به تامل بیشتری دارد
علاوه فرق عشق مجازی _(که در متن مخصوص مردان دانسته شده و حال آنکه اشعار فروغ و زنان مرد پسند و... نادیده انگاشته شده است د رهمان فضای مجازی بوی فرند!!! غوغا می مند)_با عشق ادبی در چیست؟
سلام
یکشنبه 26 آذر 1391 09:03 ب.ظ
استاد هرچه بنویسند شیرین و خواندنی و دوست داشتنی است حتی اگر از سیاست بگویند . این ذات سیاست است که چون طبل تهی پر از باد است و بی ارزش .
در نوشته های سیاسی استاد ما ، هم لطف و شیرینی بیان ادیبانه شان در خور توجه است هم اینکه کاستیها و ناراستی های قابل ترمیم را تصویر می نمایند تا شاید مردی از خویش برون آید و کاری بکند . و این کاری است که هر بزرگ دانایی برای بیداری هموطنانش در روزگار خود انجام می دهد .
چشم آینه
یکشنبه 26 آذر 1391 08:56 ب.ظ
شاعران قبل از اینکه شاعر باشند و معمولا عاشق ، انسانند دارای خصوصیات انسانی . این می تواند بخشی از پاسخ به پرسش خودم در کامنت قبل باشد . آیا نظر شما هم همین است؟
چشم آینه
یکشنبه 26 آذر 1391 08:42 ب.ظ
سلام بر شما
همیشه این نکته برایم جالب بوده است که سعدی هم در گلستان هم در بوستان و هم در غزلیات از عشق سخن رانده است اما تصاویر و رویکردها کاملا متفاوت است . در واقع عشق هم در ذهن و فکر سعدی دچار نسبیت است این گونه نیست ؟
مهراب
یکشنبه 26 آذر 1391 01:49 ب.ظ
سلام به همه دوستان
مخالفان سیاسی نویسی های دكتر و موافقان مطالب این سایت جدید اینجا را نظرباران كنید تا استاد بیشتر به فكر باران فرهنگ باشند
آفرینش
یکشنبه 26 آذر 1391 11:56 ق.ظ
سلام!خسته نباشید.
باسپاس ازاین همه دقت نظرکه بادیدجدیدتربه موضوع ادب غنایی نگریسته وآن راتقسیم بندی فرموده اید.لطفاهرچه زودترمطالب رادرقالب کتاب چاپ کنیدتاهمه دانشجویان وادب دوستان ازمطالب ارزشمندآن بهره بگیرند. ا
چشم آینه
یکشنبه 26 آذر 1391 10:20 ق.ظ
سلام

عالی است . به خصوص قسمت آخرش واقعا همینگونه است که می فرمایید .
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر